Balkanların tozlu yollarında, eski model bir arabanın içinde, arka koltukta bir kasa rakı veya bir tepsi börekle seyahat ediyormuşsunuz hissi veren filmler unutulmazdır. Balkan sineması; hüznü ve kahkahayı aynı tabakta sunması ve absürtlüğü hayatın olağan akışı gibi göstermesiyle ünlüdür.
İşte ruhunuzu yollara düşürecek 8 tane Balkan yol filmi:
1. Limonata (2015)
Listemizin bir numarası tabii ki Türkiye’den. Limonata, Makedonya’dan bir “helallik” için yola çıkan Sakip ve İstanbul’da yaşayan kardeşi Selim’in hikayesini anlatan kültleşmiş bir yol filmi. Altlarında dökülen bir Trabant 601, ceplerinde ise bolca inatla yola düşen iki kardeşin macerasını anlatıyor bu film. İstanbul’dan başlayıp Balkan köylerine uzanan bu yolculuk, “yol filmi” tanımının tam karşılığıdır.
2. Ko To Tamo Peva / Kim Şarkı Söylüyor Orada? (1980)
Sinema tarihinin en ikonik otobüs yolculuğu. 1941 yılında Belgrad‘a gitmeye çalışan köhne bir otobüsün içindeyiz. Yol boyunca karşımıza çıkan her engel (köprülerin yıkılması, barikatlar, garip köylüler) Balkanların o dönemki ruh halini anlatıyor. Müzisyen çingenelerin şarkıları ise yolculuğu hareketlendiriyor.
3. Sivi Kamion Crvene Boje / Kırmızı Kamyon (2004)
Renk körü olduğu için ehliyet alamayan ama bir kamyon çalıp yola koyulan bir adam ve yolda ona katılan hamile bir kadın. Yugoslavya’nın dağılmasından hemen önceki o kaotik günlerde, kırmızı bir kamyonla yapılan bu yolculuk hem çok romantik hem de çok absürttür.
4. Bal-Can-Can (2005)
Bir cesetle yolculuk ne kadar eğlenceli olabilir? Eğer Balkanlardaysanız, çok! Bir halıya sarılı büyükannesini sınır kapılarından geçirmeye çalışan bir adamın Makedonya’dan İtalya’ya uzanan macerası… Kanun kaçakları, rüşvetçi polisler ve her durakta ayrı bir bela… Tam gaz bir yol hikayesi.
5. Im Juli / Temmuz’da (2000)
Fatih Akın’ın bu şahane yapımı teknik olarak Almanya’da başlasa da, filmin kalbi Balkan yollarında atar. Aşkın peşinden eski bir arabayla Romanya, Bulgaristan ve Türkiye sınırlarını aşan Daniel’in hikayesi. Balkan coğrafyasının sürprizlerle dolu yollarını en sempatik haliyle gösterir.
6. East, West, East: The Final Sprint (2009)
Bu film, Arnavutluk’ta bir bisiklet takımının, bir yarış için İtalya’ya doğru gitmesini anlatır. Ancak tam onlar yoldayken Arnavutluk’ta rejim çöker. Bisikletçilerimiz bir anda vatansız ve hedefsiz kalır ama pedalları çevirmeye de devam ederler. Sınırların ötesine geçme çabasının en trajikomik hallerinden birini izleyeceğinize emin olabilirsiniz.
7. Mrtav ‘ladan / Buz Gibi Ölü (2002)
Yine bir “ölü taşıma” vakası. İki kardeş, büyükbabalarının cesedini trenle memleketlerine götürmek isterler ancak bilet paraları yoktur. Cesedi bir yolcu gibi oturtup yola devam ederlerken işler karışır. Balkan sinemasının o meşhur kara mizahıyla harmanlanmış, raylar üzerinde geçen bir yol hikayesi.
8. Ulysses’ Gaze / Ulis’in Bakışı (1995)
Listenin en “ağır abisi”. Kayıp üç rulo filmin peşinde Yunanistan’dan Arnavutluk’a, oradan Romanya ve Sırbistan’a uzanan sisli bir yolculuk. Balkanların parçalanmış tarihine yapılan bu yolculuk, sinematografik bir başyapıttır.
