Duygu Selin Berber - Ajvar Nation

Kepirtepe Köy Enstitüsü: Bir Eğitim Devriminin Hikâyesi

Cumhuriyet tarihimizin en özgün eğitim hamlelerinden biri olan Köy Enstitüleri, “eğitim içinde üretim, üretim içinde eğitim” ilkesiyle Anadolu’nun kaderini değiştirmek amacıyla kurulmuştu. Bu sistemin Trakya ayağındaki en önemli temsilcisi ise Lüleburgaz’da yükselen Kepirtepe Köy Enstitüsü’ydü. 1930’lu yıllarda Türkiye’nin büyük bir kısmı köylerde yaşıyordu, ancak okuma-yazma oranı ve teknik bilgi seviyesi oldukça düşük seviyelerdeydi. Köylülere sadece […]

Bir Köy, Bir Değirmen ve Vampirler: Leptirica (1973)

Sanat

Geçen akşam Yugoslavya sinemasından 1973 yapımı Leptirica (Kelebek) isimli filmi izledim. Daha önce adını duymuştum bu filmin ama eski korku filmleri izlemeyi pek tercih etmediğim için izlemiyordum. Bu yüzden de beklentimi çok yükseltmeden izlemeyi tercih ettim. Milovan Glišić’in bir öyküsünden uyarlanan filmde genel olarak köyde geçen bir vampir hikâyesinin anlatıldığını söyleyebilirim. Olay, bir köydeki eski

İvo Andriç ve Drina Köprüsü: Balkanların Hafızası

Sanat

İvo Andriç ve Drina Köprüsü: Balkanların Hafızası Edebiyat dünyasında bazı eserler vardır ki yalnızca bir hikâye anlatmakla kalmaz; bir coğrafyanın ruhunu, insanların kaderini ve zamanın ağır akışını da sayfalarına taşır. Nobel ödüllü yazar İvo Andriç’in başyapıtı Drina Köprüsü tam olarak böyle bir romandır. Bu eser, Balkanlar’ın yüzyıllar boyunca yaşadığı kültürel karşılaşmaları, savaşları ve dönüşümleri tek

Güneş Tepedeyken (Zvizdan): Aşkın, Savaşın ve Nefretin Gölgesinde Kalan Üç Hikâye

Sanat

Bazen bir film izlersin ve bittiğinde uzun süre etkisinden çıkamazsın. Zvizdan benim için tam olarak böyle bir film. Türkiye’de “Güneş Tepedeyken” adıyla biliniyor ve bence bu isim filmin ruhunu çok iyi yakalıyor. Çünkü filmde güneş bir sembol olarak kullanılmış. Ama bu sıcaklık, umut veren bir şey olmaktan çok, yakıcı bir gerçekliği temsil ediyor. Film aslında

Bir Konserde Ortalığı Karıştıran Saraybosnalı Rock Grubu: Zabranjeno Pušenje

Sanat

Balkan Rock dediğimizde aklımıza gelen ilk isimlerden biri 1980’de Saraybosna‘da kurulan Zabranjeno Pušenje‘dir. Grubun ismi Türkçede “Sigara içmek yasaktır.” anlamına gelir. Çok eski bir grup olduğu için elbette grubun üyeleri zamanla değişmiştir. Ancak vokalist ve gitarist Sejo Sexon, baterist Branko Trajkov, gitarist Toni Lović, basçı Dejan Orešković ve kemancı ve klavyeci Robert Boldižar’la günümüzde varlığını

Balkan Sinemasının Kara Mizahı Neden Bu Kadar Güçlü?

Sanat

Yüzyıllar boyunca savaşlar, göçler, ekonomik krizler ve siyasi çalkantılar yaşayan bir coğrafyada insanlar hayatta kalmanın farklı yollarını geliştirdi. Bunlardan biri de acıya gülerek karşılık vermek. Dışarıdan bakıldığında tuhaf görünebilir ama aslında bu, Balkan kültürünün en güçlü savunma mekanizmalarından biridir: Kara mizah. Balkan Sinemasında Trajedi ve Mizah Birlikte Yürür Balkan sinemasında kara mizah coğrafyanın ruhunu en

Yambol Kukeri Festivali: Bulgaristan’ın En Gizemli Bahar Ritüeli

Kültür

Bulgaristan’ın güneydoğusunda yer alan Yambol, yılın büyük bölümünde sakin bir şehir gibi görünür. Ancak kışın sonuna doğru şehir bambaşka bir atmosfere bürünür. Sokaklarda dev maskeler dolaşmaya başlar, beline ağır çanlar bağlamış insanlar ritmik adımlarla yürür ve tüm şehir bir gürültüyle yankılanır. İşte bu, Yambol Kukeri Festivalinin başladığının işaretidir. Kukerlandia olarak da bilinen bu festival ilk

Okumayı Bir Ritüele Dönüştüren Yazar: Milorad Paviç

Sanat

Milorad Paviç, Sırp edebiyatının sınırları zorlayan en özgün kalemlerinden biridir. Onun eserleri sadece birer roman değil; okuru içine çeken birer labirent, mimari yapı ve çözülmeyi bekleyen bulmacalardır. Milorad Paviç’in dünyasında sayfalar sadece soldan sağa ilerlemez; her kelime yeni bir hikâyeye açılan bir kapıdır. Paviç, okuru pasif bir izleyici olmaktan çıkarıp anlatının kurucu ortağına dönüştürür. Bu

Acıyla Yoğrulan Bir Bilgelik: Meşa Selimoviç

Sanat

Meşa Selimoviç, Balkan edebiyatının sadece bir yazarı değil, aynı zamanda o coğrafyanın vicdanı, hafızası ve en derin felsefi sesidir. Onu anlatmak, biraz da insanın iktidarla, inançla ve kendi içindeki karanlıkla olan bitmek bilmeyen savaşını tasvir etmek gibidir. Selimoviç’i anlamak için de aslında onun hayatının kırılma noktalarını, edebi dehasının köklerini ve eserlerindeki o sarsılmaz dürüstlüğü katman

Ruhunuzu Yollara Düşürecek En İyi 8 Balkan Yol Filmi

Sanat

Balkanların tozlu yollarında, eski model bir arabanın içinde, arka koltukta bir kasa rakı veya bir tepsi börekle seyahat ediyormuşsunuz hissi veren filmler unutulmazdır. Balkan sineması; hüznü ve kahkahayı aynı tabakta sunması ve absürtlüğü hayatın olağan akışı gibi göstermesiyle ünlüdür. İşte ruhunuzu yollara düşürecek 8 tane Balkan yol filmi: 1. Limonata (2015) Listemizin bir numarası tabii