Şar Dağları’nın Nazlı İncisi Prizren

Bir Osmanlı Rumeli şehri olarak anılsa da Prizren yalnızca Osmanlı mirasıyla sınırlı değil; antik çağlardan itibaren birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, çok katmanlı bir tarihi içinde barındırıyor.

Doğu Roma döneminden günümüze kadar ulaşan kalesi, şehri iki eşit parçaya bölen taş köprüsü, Arnavut kaldırımlı dar sokakları, tüm dinlere karşı eşit tolerans gösterilen ve aynı bahçede sayılabilecek camileri ve kiliseleri ile Prizren bugün Kosova’nın gözbebeği bir şehridir. Bu şehrin suları soğuk, ama insanları oldukça sıcaktır. Hem eski Yugoslavya eğitimi almış birkaç dil bilen, eğitimli sayılabilecek hem de dünyaya geniş bir perspektiften bakabilen, Avrupai görüntüsüne rağmen kendi kültürüne ölümüne bağlı ve gelenekçi, hem kendini Türkiye’ye çok yakın gören hem de zihniyet olarak bir o kadar uzak insanlarıyla Prizren adeta bir kültür mozaiği.

Taş köprünün hemen yanındaki Burek Sarajeva’da lahanalı börek eşliğinde güne başlayıp, gerekli karbonhidrat alındıktan sonra Prizren’e bir de kuşbakışı bakmak için Sinan Paşa Camisi’nin sırtlarından Prizren Kalesi’ne tırmanılır, 20-25 dakikalık bir yürüyüşün ardından belki de bu şehre bakılabilecek en güzel manzaraya, bir kez de yüzyıllar önce ecdadın baktığı açıdan bakılır.

Prizren’i en önemli şehir kılan detay ise, cıvıl cıvıl gençlerin doldurduğu sokaklarda bir kahve molası eşliğinde zamanın olasıya yavaş akmasıdır.

Şehirde sırasıyla şadırvanın tam merkezinde bulunan Shen Gjergji Kilisesi ve kısa bir yürüyüşle 1878’de Arnavutlar’ın “biz ayrı bir milletiz” ideolojisiyle ilk siyasi ve askeri bilinçle örgütlendiği asıl amacı Arnavut topraklarının bütünlüğünü korumak olan ve Arnavutluk’un bağımsızlığa giden sürecinin temellerinin atıldığı Prizren Birliği’ni ziyaret ederek, arkasındaki Bayraklı Camii’nde soluklanıp ileri doğru devam edince Maraş’ta bulunan asırlarca savaşlara ve barışlara şahit olmuş en az 500 yıllık çınar ağacını görmeden de dönülmemeli.

Tabii Balkanlar kuru etiyle de meşhur olduğu için Maraş’a kadar yürümüşken oradaki meşhur kasaptan (xhoshkun) da kuru et alınıp muhakkak denenmeli.

Aynı güzergahta açık ara Prizren’in en iyi köftelerini pişiren Qebaptore Skeja’da yenilen köftenin tadının da damaklarda kalacağı bir gerçek. Tabii çok da uzaklaşmadan hemen köftecinin yanındaki küçük ama sevimli dükkanda içilecek bir bardak boza da “bu şehirde ne yenir ne içilir”e iyi bir cevap olacaktır.

Bu şehri eşsiz kılan mimari, zamana ve mekana meydan okuyan camileri, köprüleri, Prizren Gazi Mehmet Paşa Hamamı, az ilerisinde soluklanmak için huzurun adresi Halveti Tekkesi ve onun cennet gibi bahçesi… Ayrıca Qoraga Sokağında bulunan ve geçmişi Roma, Orta Çağ ve Osmanlı dönemine uzanan arkeolojik eserlerin yer aldığı müze ve tarihi saat kulesi görülmeye değerdir.

Şehrin biraz dışına çıkıp yeşilin her tonunu ve nehrin huzurla aktığını görmek için arabayla çok da uzak sayılmayacak mesafede Shtepia e Bardhe restoranı geziye ayrı bir tat katacaktır. Gün sonunda tatlı yiyip tatlı konuşmak için de Banana Splitte Trileçe ile günü noktalamalı.

Vizesiz yurtdışı tatili, avantajlı bilet, uygun konaklama ve yakın bir destinasyondan çok daha fazlası… Tarihi, kültürü ve mutfağıyla hem Avrupa’nın tam ortasında hem de geleneksel dokusunu koruyan, hem çok köklü bir geçmişe sahip hem de Avrupa’nın en genç bağımsız ülkesi olan Kosova, ziyaretçilerine aslında görmek istediklerinin ötesinde bir deneyim sunuyor.

Avrupa’nın en genç bağımsız ülkesi olmasına rağmen en eski medeniyet izlerini taşıyan, çok yakın geçmişte savaşı iliklerine kadar yaşamış olmasına rağmen huzurun ve güvenin insanlarının yüzüne bile yansıdığı bugün dünyanın üçüncü en güvenli ülkesi (Gallup’s Global Safety Report, 2025) olarak belirtilirken, stressiz gündemleri olağan üstü güzel doğası ve meşhur macchiato kahveleriyle de dünyanın da en mutlu 16. ülkesi (World Happines Report, 2025) olarak karşımıza çıkmakta.

Nüfusunun yüzde 70’inden fazlası gençlerden oluşuyor; bu da ülkeye yalnızca dinamik bir atmosfer değil, aynı zamanda büyük bir gelecek potansiyeli kazandırıyor.