Ayşen Bağırın

Bir Hüzünlü Hikâye: Bulgar Madonnası

Bulgar resim sanatının en önemli isimlerinden biri kabul edilen ressam Vladimir Dimitrov-Maystora’nın fırçasından çıkan Bulgar Madonnası, ilk bakışta sıradan bir köylü kızının portresi gibi görünebilir. Ancak tabloya biraz daha yakından bakıldığında, insanın içine işleyen çok hüzünlü bir hikâye ortaya çıkar. 1882 yılında doğan ve 1960 yılına kadar yaşayan Maystora, kendine özgü renkleri ve üslubuyla Bulgar […]

Ülke Ülke Hıdırellez Gelenekleri

Balkanlar’dan Türkiye’ye uzanan coğrafyada baharın gelişi, aslında doğanın uyanışından çok daha fazlasını, yani umudu ve yeniden doğuşu simgeler. Türkiye’de bu günü Hıdırellez adıyla anarız ve darda kalanların yardımına koşan Hızır ile denizlerin efendisi İlyas’ın bir gül ağacının altında buluştuğuna inanırız. O gece herkes kağıtlara ev, araba ya da gönlünden geçen dilekleri çizer ve gül dalına

Rokeri s Moravu: Balkanların En Absürt Grubu

Balkan müzik tarihinde insanı en çok “Ben ne izliyorum şu an?” diye düşündüren gruplardan biri kesinlikle Rokeri s Moravu. 1970’lerin sonlarının Yugoslavya’sında başlarında köylü şapkası, altlarında İspanyol paça pantolon ve komik bıyıklarıyla televizyona çıkan bu grubun amacı dönemin müziğini tiye almaktı. Her şey 1977’de Boris Bizetić’in yaptığı bir şakayla başlamış. O dönemde müzik ya çok

Tiran’da Yer Altına Yolculuk: Bunk’Art 1 Müzesi

Geçen yaz yaptığım Balkan turu kapsamında Tiran’a gittiğimde, şehrin meşhur yerleri arasında gösterilen Bunk’Art 1 adındaki sığınağı görmeden dönmek istemedim. Şehrin merkezinden biraz uzakta yer alan sığınağın beton girişinden içeri girdiğim an sanki başka bir dünyaya adım atmış gibi oldum. Çünkü daha önce hiç böyle bir sığınağa girmemiştim. Dışarıda cayır cayır yanan bir güneş vardı

Balkanlardan Gelen Bir Kültür Mozaiği: Pomaklar

Türkiye, Bulgaristan ve Yunanistan başta olmak üzere bugün Balkan coğrafyasında geniş bir alanda varlığını sürdüren Pomaklar dilleriyle, inançlarıyla ve gelenekleriyle adeta bir kültür mozaiği oluştururlar. “Pomak” kelimesinin nereden geldiği konusunda tarihçiler arasında tam bir görüş birliği yok. Ancak yaygın kabul gören görüşlerden biri, bu ismin Slav dillerindeki “pomagaç” yani “yardım eden” kelimesinden türediği yönündedir. Böyle

Kilim Dokumacılığında Kafa Karışıklığı: Pirot Kilimi mi Şarköy Kilimi mi?

Sırbistan’ın güneydoğusundaki Pirot ilçesinde doğmasına rağmen Pirot kilimleri neden Şarköy kilimi olarak pazarlanıyor? Bu kilimleri üretenler bizim Tekirdağ Şarköylüler mi yoksa Pirotlular mı? Kafanız karışmasın şimdi açıklıyorum şu Şarköy meselesini: İstanbul’u Orta Avrupa’ya bağlayan hat üzerinde yer alan Pirot’un Osmanlı zamanındaki adı Şarköy’müş, bu yüzden bu kilimler “Şarköy kilimi” adıyla da anılıyor. Bazı satıcılar kilimleri

Kosova’da Bir Tokat Köyü: Mamuşa’nın Domates Kokulu Hikâyesi

Balkan turuna çıktınız, Prizren’in taş köprülerinde fotoğrafları çektiniz, dar sokaklarında gezdiniz. Tam “Gezdik, bitti” derken karşınıza öyle bir yer çıkıyor ki kendinizi bir anda Anadolu’da hissediyorsunuz. Sanki Tokat’ın küçük bir köyüne gelmişsiniz gibi: Mamuşa. Kosova’nın güneyinde, Prizren’e sadece birkaç kilometre uzaklıkta bulunan Mamuşa, Balkanlar’daki en dikkat çekici Türk yerleşimlerinden biri. Üstelikburanın tarihi Tokat’tan gelen Türk

Blagaj Tekkesi: Mostar’da Suyun ve Sessizliğin Huzuru

Blagaj Tekkesi: Mostar’da Suyun ve Sessizliğin Huzuru Mostar’ın kalabalık ve gürültülü sokaklarından sadece 15 dakika uzaklaştığınızda, kendinizi adeta başka bir dünyada buluyorsunuz. Blagaj Tekkesi, sıradan bir yapı değil; devasa, 200 metrelik kayalığın dibine sanki doğanın bir parçasıymış gibi yerleşmiş bembeyaz, iki katlı bir tekke. Hemen yanından akan Buna Nehri, saniyede binlerce litre suyuyle masmavi bir

Kosova’nın Meşhur Lezzeti: Yumurtalı Pitajka Nedir? Hikâyesi ve Evde Kolay Pitajka Tarifi

Kosova’nın Meşhur Lezzeti: Yumurtalı Pitajka Nedir? Hikâyesi ve Evde Kolay Pitajka Tarifi Kosova mutfağını düşündüğünüzde akla hemen o sıcak, samimi ve doyurucu hamur işleri gelir. Bu mutfağın içinde ise hem sadeliği hem de bıraktığı nostaljik tatla öne çıkan özel bir lezzet vardır: yumurtalı pitajka. Özellikle Prizren, Priştine ve İpek sokaklarında sabahın erken saatlerinde fırınlardan yükselen

Balkanların Ruh Terapisi: Kafana

Balkanlar’ı gerçekten anlamak istiyorsanız bir kafanaya oturmanız gerekir. Çünkü bu coğrafyanın ruhu, müzelerde ya da meydanlarda değil; dumanlı masaların, kahve kokusunun ve yavaş akan sohbetlerin içinde saklıdır. Bir kafanaya adım attığınızda zamanın dışarıda kaldığını hissedersiniz. Burada hayatın temposu farklıdır. Balkanların meşhur “polako” anlayışı, yani her şeyi ağırdan alma hali, masalara sinmiş gibidir. Gün çoğu zaman