Geçen yıl Üsküp’e gittiğimde şehir merkezinde dolaşırken Üsküp Tren Garı’nın eski binasına denk geldim. Bu binanın Üsküp’teki diğer binalardan farklı olarak hiç restore edilmediğini ve saatinin de çalışmadığını fark ettim. Saat 05.17’de durmuştu. Peki ama neden?
Binanın dış cephesinde çatlaklar ve kırık kısımlar net şekilde görülüyor. En dikkat çeken detay ise yukarıdaki saat. Saat 05.17’de durmuş ve çalışmıyor. Bu detay doğrudan 1963 Üsküp Depremi ile ilgili.
26 Temmuz 1963 sabahı saat 05.17’de meydana gelen deprem, şehirde büyük yıkıma neden olmuş. Kısa sürmesine rağmen etkisi çok büyük olmuş ve kentin büyük bir kısmı zarar görmüş. O dönemde kullanılan tren garı binası da bu depremde ağır hasar almış. Tavanın bir bölümü çökmüş, iç kısımlar kullanılamaz hale gelmiş. Saat de tam o anda durmuş ve sonrasında özellikle tamir edilmemiş.
Bugün bu bina Üsküp Şehir Müzesi olarak kullanılıyor. İçeri girdiğimde depremle ilgili fotoğraflar, belgeler ve o döneme ait eşyalar sergileniyordu. Eski Üsküp’ün nasıl göründüğünü ve depremden sonra ne kadar değiştiğini net şekilde görmek mümkün. Maalesef ülkemizde sık sık deprem yaşadığımız için bu detaylar beni ayrıca üzdü.
Burası sadece eski bir tren garı değil. Aynı zamanda Üsküp’ün geçmişini doğrudan gösteren bir nokta. Şehir bugün oldukça modern ve hareketli ama bu bina özellikle olduğu gibi bırakılarak depremin unutulmaması sağlanmış. Belki de deprem gerçeğini unutmamak için Türkiye’de de böyle bir yere ihtiyacımız var.
