Ölü Bir Liderin Gözünden Parçalanan Ülke: Tito İkinci Kez Sırpların Arasında

Mareşal Josip Broz Tito sıradan bir 1994 günü sonsuz uykusundan ünlü üniformasının içinde bir şekilde uyanır ve yattığı anıt mezarın önüne bir anda gelen arabaya biner. Amacı halkının ne düşündüğünü ve kurduğu ülkeye ne olduğunu öğrenmektir.

Karşılaştığı herkes farklı bir şey belirtmektedir, ama birçok kişi durumdan memnun değildir: Biri onun en büyük hatasının yöneticileri de yanında öteki tarafa götürmemek olduğunu söyler. Tito bütün yöneticiler gidince ülkeyi kimin yöneteceğini sorunca adam “Bir şekilde hallederiz” diye cevap verir. Başka biri Tito’yu bir eşkıya olmakla suçlar, bir diğeri ise en azından Tito zamanında bir ev kurduğunu, şimdi ise bir domuz ahırı kuramayacak durumda olduğunu söyleyerek ekonomiden şikâyet eder.

Tito Sırp halkının içinde dolanırken Ganalı bir gençle fotoğraf çekilir, siyasi şapkalar satan bir seyyar satıcıda kızıl yıldızlı bir ürün arar, ancak sadece bir Çetnik şapkasıyla General Mladiç’in taktığı şapkalardan bulabilir.

Bu arada, filmde Tito’nun gezisinden olan görüntüler ara ara arşiv görüntüleriyle kesilir: Mostar Köprüsü’nün bombalanması veya Tito’nun yaptığı yurt dışı gezileri gibi…

En sonunda durumun vahametini anlayan Tito, kendisini mezarından alan arabaya biner ve büyük ihtimalle hakiki ebedi uykusuna geri dönmek üzere çekip gider.

Sırpçasıyla “Tito po drugi put među Srbima”, Türkçe çevirisiyle “Tito İkinci Kez Sırpların Arasında” adındaki bu filmdeki halkın arasına karışan Tito, tahmin edebileceğiniz üzere gerçek Tito değildir. Sonuçta 1980 yılında ölmüş ve de anıt mezarına gömülmüştür. Filmdeki Tito, onu taklit etmesiyle bilinen Dragoljub Ljubičić tarafından canlandırılan bir karakterdir. Yugoslavya’nın dağılması sırasındaki halkın durumunu göstermesi amacıyla kullanılan bir karakter…

Filmde Tito’yla karşılaşan çoğu kişi ona adeta gerçek Tito’ymuş gibi davranır. Ona hürmet edenler de olur, hakaret edenler de, fazla erken öldün diyerek ağıt yakanlar da… Ama hiçbiri durumlarından memnun değildir ve Tito onlar için içlerini döktükleri bir araçtır, en azından benim gözlemlediğim kadarıyla. Hepsi görüşlerini söyler ülkenin durumu hakkında. Özetle, Želimir Žilnik tarafından çekilen bu film Yugoslavya’nın yıkılması sırasındaki Sırp halkının psikolojisini gösteren güzel bir eserdir. Bu filmi aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz: