Bulgaristan’ın müzik tarihinde çok az grup, Shturcite kadar derin bir iz bırakmayı başardı. Adını Türkçedeki “cırcır böcekleri” kelimesinden alan grup, 1967 yılında Sofya’da kuruldu ve kısa sürede ülkenin en sevilen rock topluluklarından biri haline geldi. Yıllar içinde pop rock’tan hard rock ve progresif rock’a uzanan müzikal yolculuklarıyla milyonlarca dinleyiciye ulaştılar.
Shturcite’nin ortaya çıktığı dönem, rock müziğin Bulgaristan‘da pek de sıcak karşılanmadığı yıllardı. Komünist yönetim, Batı kökenli müzik akımlarını ideolojik açıdan sakıncalı görüyor ve sanatçılar üzerinde sıkı bir denetim uyguluyordu. Birçok grup sansürle karşılaşıyor, bazıları ise müziğini göz önünde olmadan sürdürmek zorunda kalıyordu.
Böylesine zor bir ortamda Shturcite farklı bir yol izledi. Açık siyasi söylemler yerine gençliği, dostluğu, umudu ve özgürlük özlemini anlatan şarkılar yazdılar. İlk bakışta sıradan görünen sözler, dinleyiciler için çok daha derin anlamlar taşıyordu. Bu yaklaşım sayesinde hem sansür kurulunun engeline takılmadılar hem de genç kuşakla güçlü bir bağ kurmayı başardılar.
Grubun attığı en akıllıca adımlardan biri de devletin resmî plak şirketi Balkanton ile çalışmasıydı. Albümleri ülkenin dört bir yanına yasal olarak ulaştı, şarkıları radyolarda çalındı ve televizyon programlarında yer alabildiler. Sahne tarzlarında da aşırı uçlardan kaçınmaları, geniş kitlelere ulaşmalarını kolaylaştırdı.
Müzikal açıdan da sürekli kendilerini geliştirdiler. İlk yıllarda The Beatles ve The Shadows’un etkileri hissedilirken, zamanla daha güçlü gitar tonları, uzun enstrümantal bölümler ve progresif rock unsurları öne çıkmaya başladı. Bas gitarist ve vokalist Kiril Marichkov liderliğinde verdikleri konserler büyük ilgi görüyor, stadyumları dolduran binlerce kişi şarkılara hep bir ağızdan eşlik ediyordu.
Grubun başarısının ardında yetenek kadar doğru zamanlarda doğru kararlar almak da vardı. Yasaklarla doğrudan çatışmak yerine müziği ön plana çıkaran bir anlayış benimsediler. Bu sayede onlarca yıl boyunca üretmeye devam ettiler ve Bulgaristan’ın en uzun ömürlü rock gruplarından biri olmayı başardılar.
1990 yılında komünist rejimin sona ermesinin ardından grup faaliyetlerine ara verdi. Ancak hayranlarının yoğun ilgisiyle 1997 yılında yeniden bir araya geldiler. Efsane kadro zaman içinde eksilmeye başladı. Gitarist Petar Gyuzelev 2013 yılında hayatını kaybetti. Kurucu isim Kiril Marichkov‘un yıllar sonra yaşadığı trajik kaza ise Bulgar rock tarihinde önemli bir dönemin kapanışı olarak değerlendirildi.
Bugün Shturcite, Bulgaristan’da rock müziğin gelişiminden söz edilirken ilk akla gelen isimlerden biri olmaya devam ediyor. Şarkıları hâlâ yeni kuşaklar tarafından dinleniyor, albümleri koleksiyoncuların gözdesi olmayı sürdürüyor. Yaklaşık altmış yıla yayılan hikâyeleri, baskının hâkim olduğu dönemlerde bile müziğin insanları bir araya getirebildiğini gösteren en etkileyici örneklerden biri olarak görülüyor.
