Yıl 1928. Aylardan kasım. Yer o dönemlerde Romanya’ya bağlı Gagavuz Türklerinin yaşadığı Besarabya bölgesi. İki aşık genç. Biri köyün en zengin adamının kızı, diğeri ise fakir bir çoban. Birbirlerine kavuşmayı çok istiyorlar, ama kızın babası damadının fakir bir çoban olmasını hiç ama hiç istemiyor. Fakir çobanımızın karşısına sevdiği kıza talip bir rakip daha çıkıyor. Kambur ve de kızdan yaşça biraz büyük, farklı bir köyün zenginin (belediye başkanının) oğlu. Hem zengin hem de üstüne üstlük babası kızın babasının geçmişiyle ilgili karanlık bir sır biliyor filmin açılış sahnesinde tanık olduğumuz. Bu iki aşığımızın sevdaları böylece iyice imkânsıza dönüyor.
2017 yapımı film, adını “başkası adına kız istemeye gitme işi ve durumu” anlamına gelen “dünürcülük” kelimesinden alıyor; bu durum filmde de önemli bir rol oynuyor. Her ne kadar konusu birçok filmde ele alınmış aşırı klasik bir konu olsa da, bu filmi eşsiz yapan bir özellik var: İvan Patraman adında bir Gagavuz yönetmen tarafından çekilen Dünürcülük, Gagavuzca çekilmiş ilk ve şimdilik tek uzun metrajlı film. Diyalogların hemen hemen hepsi, birkaç küçük sahneyi saymazsak, Gagavuzca. Aynı şekilde, kıyafetler, filmdeki müzikler ve filmin sonuna doğru başlayan düğün Gagavuz Türklerinin geleneksel yaşamından izler taşıyor. Ayrıca bu film sayesinde, dillerin benzerliği dışında, kültürümüze çok benzeyen birçok detay görüyoruz. Mesela misafire gösterilmesi beklenen hürmet gibi.
Tabii, farklılıklar da yok değil. Dini farklılıklar hemen gözümüze çarpıyor, filmin bazı yerlerinde görülen haç ve İsa sembolleriyle. Aynı şekilde bizdeki gibi misafirlere çay ikram edilmiyor, onun yerine şarap ikram ediliyor. Bu farklılıklara rağmen yine de bazı yerlerde insana eski bir Türk filmi izliyormuş
gibi geliyor. Her ne kadar oyunculuklar ve onun gibi detaylar mükemmel olmasa da, unutulmamalıdır ki bu hem yönetmenin hem de Gagavuz Türklerinin yaptığı ilk film. O yüzden de Dünürcülük’ü bu çerçevede değerlendirilmeli. YouTube’dan kolayca izleyebileceğiniz bu filmi izlemenizi
öneririm.
